Bir Sayının Yüzdesini Hesaplama: A'nın %B'si Kaçtır?

Bir sayının yüzdesini bulmak için sayıyı yüzde oranıyla çarpıp 100'e bölersiniz: A'nın %B'si = A × B ÷ 100. Örneğin 1.840 TL'nin %12'si 1.840 × 12 ÷ 100 = 220,8 TL'dir. Bu sayfadaki araç, "A sayısı" ve "B yüzdesi" alanlarına yazdığınız değerlerle aynı işlemi yapar ve komisyon, bahşiş, vergi ya da kota payı gibi bir bütünün belirli bir kısmını tutar olarak verir.

Bir Sayının Yüzdesi Hangi Formülle Bulunur?

Yüzde, "100'de kaç" demektir; bu yüzden %B ifadesi B ÷ 100 sayısına eşittir. Formül iki biçimde yazılabilir ve ikisi de aynı sonucu verir:

Sonuç = A × B ÷ 100 = A × (B ÷ 100)

İlk biçim hesap makinesinde rahattır: önce çarpar, sonra 100'e bölersiniz. İkinci biçimde yüzdeyi önce ondalık sayıya çevirirsiniz (%12 = 0,12) ve tabanla çarparsınız. Ondalık yöntemi, zincirleme hesaplarda ve tablolama programlarında daha az hata üretir; çünkü 0,12 gibi bir çarpanı bir kez yazıp tüm satırlara uygulayabilirsiniz. Hangi biçimi seçerseniz seçin, sonucun birimi tabanın birimiyle aynıdır: TL'nin yüzdesi TL, gigabaytın yüzdesi gigabayttır.

Adım Adım: 1.840 TL'nin %12'si

1. Tabanı belirleyin: yüzdesi alınacak sayı 1.840'tır.
2. Yüzdeyi ondalığa çevirin: %12 → 12 ÷ 100 = 0,12.
3. Çarpın: 1.840 × 0,12 = 220,8.
4. Birimi ekleyin ve yuvarlayın: sonuç 220,8 TL'dir; kuruş hassasiyetinde 220,80 TL yazılır.

Hesaplanmış Örnekler

Aşağıdaki değerler, aracın kullandığı formülle ayrı bir betikte yeniden hesaplandı. Son sütun, sonucun iki ondalık basamağa yuvarlanmış halidir; araç da sonucu aynı biçimde, Türkçe sayı yazımıyla gösterir (220,80 gibi).

%100'den büyük oranlar da geçerlidir: 360'ın %135'i, sayının kendisinden büyük bir sonuç (486) verir. Binde veya onda bir düzeyindeki küçük oranlarda (%0,75 gibi) virgülün yerine özellikle dikkat edin; 4.500 × 0,0075 = 33,75 doğrudur, 4.500 × 0,075 = 337,5 on kat fazladır.

Yüzde, Ondalık ve Kesir Karşılıkları

Bazı yüzdeler basit kesirlere denk gelir ve zihinden hesaplamayı kolaylaştırır. Tabloda her oranın 480 sayısına uygulanmış hali de var; aynı satırı kendi sayınızla tekrarlayabilirsiniz.

%33,33 gibi devirli oranlarda kesir (1/3) daha doğrudur: 480'in üçte biri tam 160'tır; 0,3333 ile çarpmak 159,98 gibi küçük bir sapma bırakır.

Küçük Oranlar: Yüzde ve Binde

Bazı ücret ve kesintiler yüzde yerine binde (‰) olarak ifade edilir. Binde, 1.000'de kaç demektir; bu yüzden binde 5, %0,5'e eşittir. 4.500'ün binde 5'i 4.500 × 5 ÷ 1.000 = 22,5'tir ve aynı sonuç araca B = 0,5 yazarak da alınır. Büyük tutarlarda bu küçük oranlar hissedilir bir fark yaratır: 1.250.000 TL'nin binde 2'si 2.500 TL'dir. Bir sözleşmede binde ile yüzde arasında karışıklık olması sonucu on kat değiştirdiği için oranın yanındaki işarete (% ya da ‰) mutlaka bakın. Araçta binde işareti yoktur; binde oranları 10'a bölerek yüzdeye çevirip girin.

Gerçek Bir Senaryo: Serbest Çalışanın Fatura Kesintileri

Bir çevirmen, bir platform üzerinden 18.400 TL'lik iş teslim ediyor. Platform %8 hizmet bedeli, ödeme sağlayıcısı da %2,5 işlem ücreti alıyor ve iki kesinti de aynı tutar üzerinden hesaplanıyor. Hizmet bedeli 18.400 × 0,08 = 1.472 TL, işlem ücreti 18.400 × 0,025 = 460 TL'dir. Toplam kesinti 1.932 TL olur ve hesaba 16.468 TL geçer. Oranlar aynı tabana uygulandığı için burada toplanabilir: %8 + %2,5 = %10,5 ve 18.400 × 0,105 de 1.932 TL verir.

Kesintilerden biri diğerinden kalan tutar üzerinden alınsaydı oranlar toplanamazdı; bu durumda çarpanlar çarpılır. Ardışık kesinti ve indirim hesabı için yüzde azalış hesaplama sayfası bu farkı örnekleriyle anlatır.

Aynı işlem restoranda da karşınıza çıkar. 2.360 TL'lik bir hesapta %10 bahşiş 236 TL, %12,5 bahşiş 295 TL'dir. Hesaba eklenmiş tutarı görmek isterseniz bahşişi toplama eklersiniz: 2.360 + 236 = 2.596 TL. Fişte servis ücreti zaten yer alıyorsa bahşişin hangi tutar üzerinden hesaplanacağına (servis ücreti dahil mi, hariç mi) kendiniz karar verirsiniz; formül değişmez, yalnızca taban değişir.

Taban Seçimi Sonucu Değiştirir

"%20" tek başına bir tutar değildir; neyin %20'si olduğu belirtilmelidir. 950 TL'lik bir fiyatın %20'si 190 TL, aynı ürünün vergiler eklenmiş 1.140 TL'lik fiyatının %20'si ise 228 TL'dir. Komisyon, prim veya bahşiş hesaplarken sözleşmede ya da fişte oranın hangi tutara (vergi hariç, vergi dahil, indirim öncesi ya da sonrası) uygulandığını kontrol edin. Tabanı doğru seçtikten sonra işlem her zaman aynıdır.

Sık Yapılan Hatalar

• 100'e bölmeyi unutmak: 1.840 × 12 = 22.080 sonucu yüzde değil, yüz katıdır. Doğrusu 220,8'dir.
• Ondalık kaydırma: %0,75 = 0,0075'tir; 0,075 yazmak sonucu on katına çıkarır.
• Yüzde tutarı ile kalan tutarı karıştırmak: 18.400 TL'nin %10,5'i 1.932 TL kesintidir; elinize geçen 16.468 TL'dir.
• Yüzdeyi bütünden bulmaya çalışmak: "%12'si 220,8 olan sayı kaç?" sorusu ters işlemdir ve bölme gerektirir.

Aracı Kullanırken Bilmeniz Gerekenler

Sayıları Türkçe yazdığınız gibi girebilirsiniz. Nokta ve ardından tam üç rakam binlik ayırıcı sayılır: 1.840 bin sekiz yüz kırk, 1.250.000 bir milyon iki yüz elli bin olarak okunur. Ondalıklı yüzdeleri 12,5 ya da 12.5 biçiminde, karma tutarları 1.234,56 biçiminde yazabilirsiniz. Sonuç 220,80 gibi iki ondalık basamağa yuvarlanarak gösterilir; daha hassas bir değere ihtiyacınız varsa yukarıdaki formülü kullanın.

İlgili Sayfalar

Tersi soruları ayrı sayfalar yanıtlar. İki sayının oranını bulmak için A sayısı B sayısının yüzde kaçıdır, yüzdesi bilinen bir parçadan bütünü bulmak için yüzdeden toplamı bulma sayfasını açın. Altı yüzde işleminin tamamı yüzde hesaplama aracında bir arada; kısa soru-cevaplar için yüzde hesaplama: en sık sorulan sorular yazısına bakabilirsiniz.

Kaynaklar ve Son Kontrol

Yüzde işaretinin tanımı için ABD Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü'nün NIST SP 811, Bölüm 7.10.2 metni esas alındı: % işareti yalnızca 0,01 sayısını gösterir. Bu sayfadaki her örnek, aracın formülüyle yeniden hesaplandı ve Ekim 2026'da karşılaştırıldı. Hesaplama yöntemimiz ve düzeltme politikamız Nasıl hesaplıyoruz sayfasında açıklanır. Bu rehber yalnızca yüzde aritmetiğini anlatır; vergi ve sözleşme oranları için ilgili kuruma veya bir uzmana danışın.