Yüzde Artış Hesaplama: A Sayısı %B Artarsa Kaç Olur?

Bir sayıyı belirli bir yüzde oranında artırmak için sayıyı (1 + oran ÷ 100) ile çarparsınız: Yeni değer = A × (1 + B ÷ 100). Örneğin 3.200 TL'ye %15 zam yapılırsa yeni tutar 3.200 × 1,15 = 3.680 TL olur; artış tutarı 480 TL'dir. Araç, "A sayısı" alanına başlangıç değerini, "B yüzdesi" alanına artış oranını yazdığınızda hem yeni değeri hem artış miktarını gösterir.

Çarpan Yöntemiyle Yüzde Artış

Artış iki adımda düşünülebilir: önce A'nın %B'si bulunur, sonra A'ya eklenir. Çarpan yöntemi bu iki adımı tek çarpmada birleştirir:

Yeni değer = A + A × B ÷ 100 = A × (1 + B ÷ 100)

%15 artış için çarpan 1,15; %7,5 için 1,075; %250 için 3,5'tir. Çarpanın en büyük faydası, ardışık artışları zincirleme hesaplamayı kolaylaştırmasıdır: her dönemin çarpanını bir öncekiyle çarparsınız. Artış tutarını ayrıca görmek isterseniz yeni değerden başlangıcı çıkarmanız yeterlidir.

Adım Adım: 3.200 TL'ye %15 Zam

1. Oranı çarpana çevirin: %15 → 1 + 0,15 = 1,15.
2. Başlangıç değerini çarpanla çarpın: 3.200 × 1,15 = 3.680.
3. Artış tutarını bulun: 3.680 - 3.200 = 480.
4. Kontrol edin: 3.200'ün %15'i 480'dir; tutarlar uyuşuyor.

Hesaplanmış Örnekler

%100'ün üzerindeki artışlar da geçerlidir: %250 artış, değeri 3,5 katına çıkarır. Küçük oranlarda çarpanın basamaklarına dikkat edin; %0,5 için çarpan 1,05 değil 1,005'tir.

Gerçek Bir Senaryo: Üç Yıllık Kira Artışı

Aylık 20.000 TL kirayla başlayan bir sözleşmede kira üç yıl boyunca sırasıyla %40, %35 ve %30 artmış olsun. Her yılın artışı, bir önceki yılın kirası üzerinden hesaplanır:

Üç yılın sonunda kira 49.140 TL'ye ulaşır; toplam artış %145,7'dir. Oranları toplayıp (%105) başlangıca uygulamak 41.000 TL verir ve gerçek tutarı 8.140 TL eksik gösterir.

Aylık Artışın Yıllık Karşılığı

Aynı bileşik etki küçük oranlarda da görülür ve süre uzadıkça büyür. Her ay %2 artan bir fiyat 12 ayda %24 değil, 1,02 üzeri 12 hesabıyla yaklaşık %26,82 artar. Aylık %3 artış bir yılda yaklaşık %42,58 eder. Tersi de sık sorulur: yıllık %40 artışa denk gelen aylık oran %40 ÷ 12 ≈ %3,33 değil, yaklaşık %2,84'tür; çünkü her ayın artışı bir önceki ayın üzerine eklenir. Aylık ve yıllık oranları karşılaştırırken bu dönüşümü yapmadan doğrudan 12 ile çarpmak ya da bölmek, sonucu yanlış yönde saptırır. Araç tek bir artış uygular; çok dönemli hesap için sonucu bir sonraki adımda A alanına yeniden girin.

Araç, artış tutarını ve yeni değeri 57.375,00 gibi iki ondalık basamakla gösterir. Tutarları 42.500 gibi binlik noktayla, oranları 7,5 gibi virgülle yazabilirsiniz.

Kira Artışında Yasal Üst Sınır

Bu sayfa yalnızca aritmetiği yapar; uygulanabilecek oranı belirlemez. Türk Borçlar Kanunu'nun 344. maddesine göre konut ve çatılı işyeri kiralarında yenilenen kira dönemi için yapılan artış anlaşması, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir. Beş yılı aşan sözleşmeler için kanunda ayrıca hâkimin belirlemesine ilişkin kural vardır. Sözleşmenize uygulanacak oranı belirlerken güncel metni ve bir hukukçuyu esas alın; oranı belirledikten sonra yeni kirayı bu araçla hesaplayabilirsiniz.

Maliyet Üzerine Kâr ile Kâr Marjı Farkı

Satış fiyatı belirlerken yüzde artış sık kullanılır ama iki farklı oran karıştırılır. 800 TL'ye mal edilen bir ürüne %25 eklenirse satış fiyatı 1.000 TL olur; bu, maliyet üzerine %25 kârdır. Aynı satışta kâr marjı ise kârın satış fiyatına oranıdır: 200 ÷ 1.000 × 100 = %20. Satış fiyatının %25'ini kâr olarak hedefliyorsanız maliyeti 0,75'e bölmeniz gerekir: 800 ÷ 0,75 ≈ 1.066,67 TL. Bu da maliyet üzerine yaklaşık %33,33 artış demektir. Oranlar büyüdükçe fark açılır: 1.250 TL maliyete %40 eklenirse satış fiyatı 1.750 TL olur, ama kâr marjı 500 ÷ 1.750 × 100 ≈ %28,57'dir.

Artıştan Önceki Değeri Bulmak

Zamlı fiyattan zamsız fiyatı bulmak için aynı oranda indirim yapılmaz. 3.680 TL'lik zamlı tutarın %15 eksiği 3.128 TL'dir ve yanlıştır; doğrusu 3.680 ÷ 1,15 = 3.200 TL'dir. %15'lik bir artışı geri almak için yaklaşık %13,04 azalış gerekir. Bu ters işlem için yüzdeden toplamı bulma sayfasında A = 3.680 ve B = 115 yazabilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar

• Oranı doğrudan eklemek: 3.200 + 15 = 3.215 yanlış; 3.200 × 1,15 = 3.680 doğru.
• Ardışık artışları toplamak: %40, %35 ve %30 toplamda %105 değil, %145,7 eder.
• Kâr marjını maliyet üzerine kârla karıştırmak: %25 eklemek %20 marj verir.
• Zamlı fiyattan aynı oranı düşmek: 3.680'in %15 eksiği 3.128'dir; zamsız fiyat 3.200'dür.
• Aylık oranı 12 ile çarpmak: aylık %2 artış, bir yılda %24 değil yaklaşık %26,82 eder.

İlgili Sayfalar

İki tutar arasındaki zam oranını bulmak için yüzde değişim hesaplama, zamlı tutardan eski tutara dönmek için yüzdeden toplamı bulma sayfasını kullanın. Tüm yüzde işlemleri yüzde hesaplama aracında bir aradadır; sık sorulan sorular yüzde hesaplama: en sık sorulan sorular yazısındadır.

Kaynaklar ve Son Kontrol

% işaretinin 0,01 sayısını gösterdiği tanım NIST SP 811, Bölüm 7.10.2 metnine, kira artışı sınırı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun mevzuat.gov.tr'deki güncel metnine dayanır. Tablolardaki ve metindeki tutarlar, aracın A × (1 + B ÷ 100) formülünü kullanan bağımsız bir betikle yeniden üretildi; son karşılaştırma Ekim 2026'da yapıldı. Hesaplama yöntemimizi ve hata bildirimlerini nasıl ele aldığımızı Nasıl hesaplıyoruz sayfası anlatır. Bu rehber genel bilgi verir; kira, ücret ve fiyatlandırma kararları için bir hukukçuya veya mali müşavire danışın.