Yüzde Değişim Hesaplama: A'dan B'ye Değişim Yüzde Kaçtır?

İki değer arasındaki yüzde değişimi bulmak için yeni değerden eski değeri çıkarır, farkı eski değere böler ve 100 ile çarparsınız: Değişim = (B - A) ÷ A × 100. Örneğin 2.350 TL'den 2.820 TL'ye çıkan bir fatura (2.820 - 2.350) ÷ 2.350 × 100 = %20 artmıştır. Sonuç pozitifse artış, negatifse azalış vardır; araç "A sayısı" alanını eski, "B sayısı" alanını yeni değer olarak okur.

Yüzde Değişim Formülü

Değişim her zaman başlangıç noktasına göre ölçülür; bu yüzden payda eski değerdir:

Yüzde değişim = (Yeni - Eski) ÷ Eski × 100

Formül iki bilgiyi birlikte verir. Fark (Yeni - Eski) değişimin miktarını, bölme ise bu miktarın başlangıca göre büyüklüğünü gösterir. 470 TL'lik bir artış, 2.350 TL'lik bir faturada %20'dir; aynı 470 TL, 47.000 TL'lik bir maaşta yalnızca %1'dir. Değişimi yüzde olarak ifade etmek, farklı büyüklükteki değerleri karşılaştırabilmenizi sağlar.

Adım Adım: 2.350 TL'den 2.820 TL'ye

1. Farkı bulun: 2.820 - 2.350 = 470.
2. Farkı eski değere bölün: 470 ÷ 2.350 = 0,2.
3. 100 ile çarpın: 0,2 × 100 = %20.
4. İşarete bakın: sonuç pozitif olduğu için bu bir artıştır.

Hesaplanmış Örnekler

İlk iki satır, aynı yeni değere (60) farklı başlangıçlardan gelindiğinde sonucun nasıl değiştiğini gösterir. Bir değer en fazla %100 azalabilir, ama artışın üst sınırı yoktur: 40'tan 140'a çıkış %250'dir.

Hangi Değer Paydaya Yazılır?

En sık hata, farkı yeni değere bölmektir. 48'den 60'a çıkışta 12 ÷ 60 × 100 = %20 bulunur; doğru sonuç 12 ÷ 48 × 100 = %25'tir. Değişimin yönü de önemlidir: önce %30 artıp sonra %30 azalan bir değer başa dönmez. 1.000 TL önce 1.300 TL'ye çıkar, sonra 910 TL'ye iner; toplam değişim -%9'dur. İkinci adımda %30, daha büyük bir taban (1.300) üzerinden hesaplandığı için iki yüzde birbirini götürmez. Büyük düşüşlerde bu asimetri çok belirginleşir: 100'den 30'a inen bir değerin yeniden 100'e çıkması için (100 - 30) ÷ 30 × 100 ≈ %233,33 artış gerekir.

Araç Sonucu Nasıl Gösterir?

Araç üç bilgi verir: yüzde değişim (iki ondalık basamakla), değişimin miktarı (artı ya da eksi işaretli fark) ve yönü (artış ya da azalış). 2.350 ve 2.820 için ekranda 20,00%, +470,00 ve "Artış" görünür; iki değer eşitse araç "Değişim yok" yazar. A alanına mutlaka eski, B alanına yeni değeri yazın; alanları ters doldurmak 2.820'den 2.350'ye bir düşüşü, yani yaklaşık -%16,67'yi hesaplatır. Tutarları 2.350 gibi binlik noktayla, ondalıkları 1.840,50 gibi virgülle girebilirsiniz.

Çok Dönemli Değişim ve Yıllık Ortalama

Ardışık dönem değişimleri toplanmaz. 500'den 560'a (%12) ve 560'tan 616'ya (%10) çıkan bir değerin toplam değişimi %22 değil, (616 - 500) ÷ 500 × 100 = %23,2'dir.

Birkaç yıla yayılan bir değişimi "yılda ortalama yüzde kaç" diye ifade etmek isterseniz toplam değişimi yıl sayısına bölmek yanıltır. 120'den 3 yılda 210'a çıkan bir değer toplamda %75 artmıştır, ama yılda %25 artmamıştır: her yıl %25 artsaydı üç yıl sonra 234,38 olurdu. Doğru yıllık ortalama, büyüme çarpanının yıl sayısı kadar köküdür: (210 ÷ 120) üzeri 1/3 eksi 1, yani yaklaşık %20,51. Kontrol: 120 → 144,61 → 174,26 → 210. Bu değer, yatırım ve satış raporlarında "yıllık bileşik büyüme oranı" adıyla geçer; araç bu hesabı yapmaz, tek dönemlik değişimi verir.

Gerçek Bir Senaryo: Endeksten Değişim Oranı

Enflasyon gibi göstergeler bir fiyat endeksinin iki dönem arasındaki yüzde değişimiyle hesaplanır. Örnek olarak bir endeks geçen yılın aynı ayında 1.840,50, bu ay 2.392,65 olsun: (2.392,65 - 1.840,50) ÷ 1.840,50 × 100 = %30. Buradaki endeks değerleri yalnızca formülü göstermek için seçildi; Türkiye'de resmî enflasyon oranları TÜİK tarafından açıklanır. Faiz ya da enflasyon oranı gibi zaten yüzde olan bir değerin %8'den %11'e çıkması 3 yüzde puanıdır; yüzde değişim olarak ise (11 - 8) ÷ 8 × 100 = %37,5'tir. İki ifadenin farkı yüzde hesaplama sayfasında ayrıca anlatılır.

Sıfır, Negatif Başlangıç ve Yüzde Fark

Başlangıç değeri sıfırsa yüzde değişim tanımsızdır; araç "Başlangıç değeri sıfır olamaz" uyarısı verir. Başlangıç negatifse formül yanıltıcı olabilir: -40'tan -10'a yükselen bir kâr/zarar rakamı için formül -%75 verir, oysa değer iyileşmiştir. Bu durumda paydada eski değerin mutlak değerini kullanmak (30 ÷ 40 × 100 = %75 iyileşme) yaygın bir çözümdür; raporda hangi yöntemi kullandığınızı belirtin.

Hangisinin "eski" olduğu belli olmayan iki değeri (örneğin iki mağazanın fiyatını) karşılaştırıyorsanız bazı kaynaklar "yüzde fark" kullanır: fark, iki değerin ortalamasına bölünür. 48 ile 60 için 12 ÷ 54 × 100 ≈ %22,22 çıkar. Bu, yüzde değişimden farklı bir ölçüdür ve araç bunu hesaplamaz.

Sık Yapılan Hatalar

• Farkı yeni değere bölmek: 48 → 60 için %20 değil, %25.
• Eksi işaretini yok saymak: 75 → 60 sonucu -%20'dir, yani azalıştır.
• Dönem değişimlerini toplamak: %12 ve %10, toplamda %23,2 eder.
• Toplam değişimi yıl sayısına bölmek: üç yılda %75, yılda ortalama %25 değil, yaklaşık %20,51'dir.

İlgili Sayfalar

Bilinen bir oranı bir değere uygulamak için yüzde artış hesaplama ve yüzde azalış hesaplama sayfalarını kullanın. Tüm işlemler yüzde hesaplama aracında bir aradadır; kısa yanıtlar için yüzde hesaplama: en sık sorulan sorular yazısına bakabilirsiniz.

Kaynaklar ve Son Kontrol

% işaretinin 0,01 sayısını gösterdiği tanım NIST SP 811, Bölüm 7.10.2 metnine dayanır. Tablolardaki ve metindeki her değer aracın (B - A) ÷ A × 100 formülüyle ayrı bir betikte yeniden hesaplandı ve Ekim 2026'da kontrol edildi. Resmî fiyat endeksleri için TÜİK yayınlarını esas alın. Yöntem ve düzeltme politikası için Nasıl hesaplıyoruz sayfasına bakın. Bu rehber yalnızca yüzde aritmetiğini anlatır; yatırım kararları için bir uzmana danışın.